မီနူး

Tooth Discoloration (သွားဝါခြင်း) (December, 2022)

” ဘာကြောင့် သွားဝါရသလဲနဲ့…
ဘယ်လိုကုသကြမလဲ “

သွားတွေဝါနေလို့ ယုံကြည်ချက်ရှိတဲ့အပြုံးလေးတွေ ပျောက်ဆုံးနေသူတွေအတွက် သွားဝါခြင်း ( Tooth discoloration ) အကြောင်း တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အများစုက သွားဝါတယ်လို့ ခြုံငုံခေါ်ကြပေမယ့် တကယ်ကတော့ သွားအရောင်ပြောင်းလဲပြီး သွားအရောင်က ဝါတာ၊ ညိုတာ၊ မဲတာအပြင် ဖြူလွန်းနေတာအားလုံးက Tooth Discoloration ထဲ ပါဝင်ပါတယ်။

သွားဝါစေတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေ အများကြီးရှိတဲ့ထဲကမှ အဓိက ၃ ချက်ကတော့

* Extrinsic ( အစားအသောက်စတဲ့ ပြင်ပအရာတွေနဲ့ သွားနဲ့ထိတွေ့ပြီး အရောင်ပြောင်းခြင်း )

* Intrinsic ( သွားတွင်းပြဿနာ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရောဂါတစ်ခုခုကြောင့် အရောင်ပြောင်းခြင်း )

* Age-related ( အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာခြင်းကြောင့် အရောင်ပြောင်းခြင်း )တို့ဖြစ်ပါတယ်။
..

အဖြစ်များတဲ့ သွားဝါစေတဲ့အချက်တွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်…

* ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်၊ ကိုလာ၊ ဝိုင်၊ ပန်းသီး၊ အာလူးစတာတွေ အစားများခြင်း

* ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း

* သွားပုံမှန်မတိုက်ခြင်း၊ သွားကိုပုံမှန်သန့်ရှင်းရေးမလုပ်ခြင်း၊ သွားကျန်းမာရေးကို ဂရုမစိုက်ခြင်း

* အချို့သောရောဂါတွေက သွားကြွေလွှာကို ထိခိုက်စေခြင်း

* ဦးခေါင်းနှင့်လည်ပင်း ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးယူနေသူများ၊ ကင်ဆာဆေးသွင်းနေသူများ

* Tetracycline, Doxycycline စတဲ့ပိုးသတ်ဆေးဝါးများ သောက်သုံးနေရသူများ

* Chlorhexidine and Cetylpyridinium chloride ပါသော ပါးစပ်ဆေးရည်သုံးစွဲနေသူများ

* Benadryl ၊ သွေးတိုးကျဆေးနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးဝါးများ သုံးစွဲနေရသူများ

* အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာခြင်း

* မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း

* ဖလိုရိုက်ဓာတ်များသောနေရာဒေသတွင် နေထိုင်ခြင်း

* ငယ်စဉ်က သွားကိုထိခိုက်ဒဏ်ရာရထားဖူးသူများ

* သွားပိုးပေါက်ဖာရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ Silver sulfide က သွားအရောင်ကို အမဲရောင်ပြောင်းစေပါတယ်။

* ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကလည်း သန္ဓေသားရဲ့ သွားကြွေလွှာကိုထိခိုက်စေပြီး သွားအရောင်ပြောင်းစေနိုင်ပါတယ်။
..
..

သွားမဝါအောင် သွားအရောင်မညစ်ထေးအောင် ဘယ်လိုကာကွယ်ကြမလဲ ?

သွားတွေမဖြူလို့ စိတ်ဓာတ်ကျနေစရာမလိုပါဘူးနော်။ ခုလိုခေတ်ကြီးမှာ သဘာဝနည်းတွေရော ဆေးဝါးကုထုံးနည်းတွေရောနဲ့ သင့်အပြုံးလေးတွေကို ယုံကြည်မှုပြန်ရအောင် လုပ်လို့ရနေပါပြီ။

* ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်၊ ဆိုဒါ၊ ဝိုင်၊ ပဲငံပြာရည်စတာတွေကို ရှောင်ပါ။ မသောက်ရမနေနိုင်ဘူးဆိုရင်လည်း ပိုက်လေးနဲ့ သောက်ပါ။ ပိုက်နဲ့သောက်တဲ့အခါ သွားနဲ့ထိတွေ့မှုနည်းတော့ အရောင်မစွန်းစေတော့ပါဘူး။

* သွားကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပြီး သွားသန့်ရှင်းရေးပုံမှန်လုပ်ပါ။ ၆ လ တစ်ခါ သွားဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်ပါတယ်။

* သွားဖြူစေတဲ့ products တွေ သုံးပေးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့သွားဟာ ဘာကြောင့်အရောင်ပြောင်းရတယ်ဆိုတဲ့အပေါ်မူတည်ပြီး ဆေးအမျိုးမျိုးထဲကနေ ရွေးချယ်အသုံးပြုရမှာမို့ သွားနှင့်ခံတွင်းဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ဖို့တော့ လိုပါတယ်။

* သွားအရောင်ချွတ်ခြင်း၊ သွားကြွေလွှာကပ်ခြင်းစတဲ့ ကုထုံးများလည်း ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ကာ ကုသမှုခံယူနိုင်ပါတယ်။

( သွားနှင့်ခံတွင်းဆရာဝန်နဲ့ အခမဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလိုပါက တယ်လီကျန်းမာ messengerမှာ ဘိုကင်ယူပြီး ပြသလို့ရပါတယ် )

Reference: ????
https://www.webmd.com/oral-health/plaque-and-your-teeth

❤️ NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ ❤️

???? တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***

ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဉ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )

#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#toothdiscoloration#သွားဝါခြင်း
#သွားအရောင်ပြောင်းခြင်း

Ministry of Health,

National Unity Government.

Published on: 19 December 2022
Last Updated: 19 December 2022

ဆက်စပ်ရာ ကျန်းမာရေးဆောင်းပါးများ

စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် စကားမပြောနိုင်ခြင်း Traumatic Mutism

ငလျင်ကြီးလိုမျိုး အပြင်းအထန် တုန်လှုပ်မှုတွေ ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ကလေးငယ်တွေ စကားမပြောနိုင်တော့တာက တကယ်ဖြစ်တတ်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါပဲဒါကို "စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် စကားမပြောနိုင်ခြင်း (Traumatic Mutism)" လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။အခုကတော့ ငလျင်ပြီးနောက်ဖြစ်တာမို့ "Post-earthquake Mutism " လို့ သတ်မှတ်ပါတယ် ။ ဒီ Topic ဟာ ကျွန်မ...

ကလေးငယ်များနှင့် ငလျင်ကြောက်စိတ်

"ကလေးငယ်များနှင့် ငလျင်ကြောက်စိတ်" စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ငလျင်သတင်းတွေနဲ့ အတူ ကျွန်မတို့ဟာ မိနစ်တိုင်းစက္ကန့်တိုင်းနီးပါး စိတ်မသက်မသာဖြစ်မှုကို ခံစားနေကြရပါတယ်။ ရှင်သန်သူတွေမှာလည်း ရှင်သန်သူအလျောက် ၊ ငလျင်ဒဏ်မခံလိုက်ရပေမယ့် တက်လာတဲ့သတင်းတွေဖတ်ပြီး ကိုယ်သာ အဲ့နေရာမှာဆိုရင်စတဲ့ ကိုယ်ချင်းစာစိတ်တွေကြောင့် ရင်မောနေသူတွေဟာလည်း ဒီနိုင်ငံမှာ လူလာဖြစ်ရတာ ကံဆိုးလှချည်ရဲ့လို့ပင် မငြီးငြူနိုင်တော့လောက်အောင် ဝေဒနာမီးဟာ ကူးစက်မြန်ပါတယ် ။ ပြိုကျသွားတဲ့...

ခက်ခက်ခဲခဲကျော်ဖြတ်ကြရဦးမယ့် Survivor Guilt 

ငလျင်ဘေးအပြီးမှာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေ ခံစားရတတ်တဲ့ survivor guilt ဆိုတာဟာ အလွန်ကိုမှ ပင်ပန်းခက်ခဲလှတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခုပါ။  တကယ်တော့ ငလျင်ကပ်ဘေးရယ်လို့မှ မဟုတ်ပါဘူး ကျွန်မတို့တစ်နိုင်လုံးအတိုင်းအတာနဲ့ကတော့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ၊ စစ်ပွဲတွေ ၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေ စတဲ့ အဖြစ်အပျက်ဆိုးတွေကနေ ရှင်ကျန်ခဲ့ရသူတွေမှာလည်း ဒီ survivor guilt ကို...

ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ မူးဝေခြင်း Earthquake Drunk

ဒီနေ့ဆိုရင် ငလျင်ကြီးပြီး ၅ ရက် မြောက်ပါ။ ၇.၇ အားနဲ့ ငလျင်ကြီးကတော့ လှုပ်လို့ပြီးသွားပေမယ့် ကျွန်မတို့အများစုကတော့ ကိုယ်ရော စိတ်ပါ ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိနေတုန်း ဖြစ်နေကြမှာပါ။ တယ်လီကျန်းမာမှာ ရှိတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကလည်း ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ ကိုယ်ကျန်းမာရေး စိတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေ ကုသ တိုင်ပင်ပေးဖို့...