မီနူး

အူကျခြင်း သို့မဟုတ် အူကျွံခြင်း Herniation ( April, 2022 )

အူကျခြင်း သို့မဟုတ် အူကျွံခြင်း

အူကျွံတာ အရေးကြီးလို့လားဆရာ။ အဖြစ်များလို့လား
မွေးကာစကလေးကနေ ဟိုးသက်ကြီးရွယ်အိုအထိ အူကျွံတာ/အူကျတာက ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အမျိုးသမီး/ အမျိုးသား နှစ်ဦးလုံးမှာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဒါကြောင့် သိသင့်ပါတယ်။ပြီးတော့ စောစောသိပြီး ခွဲစိတ်မှုခံယူရင် အူပိတ်/အူပုပ်တဲ့အဆင့်အထိ မရောက်တော့တာမို့ ရလဒ် အင်မတန်ကောင်းပါတယ်။

အသက်အရွယ်မရွေး ကျား/မ မရွေး အူကျွံ/အူကျနိုင်တယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုတွေဖြစ်တာလဲ

ဘယ်နေရာမှာ ကျွံတာလဲဆရာ
အူကျွံ/အူကျတာက ခန္ဓာကိုယ်နေရာတော်တော်များများမှာ ( မြင်ရတဲ့ နေရာမှာရော ၊ မမြင်ရတဲ့ ၀မ်းတွင်းမှာပါ ) ကျွံနိုင်ပါတယ်။

► ဒါပေမယ့် အဖြစ်များတာကတော့

(၁) ပေါင်ခြံမှာ အူကျတာ

(၂) ချက်မှာ/ချက်နားတဝိုက်မှာ အူကျွံတာ

(၃) ခွဲထားတဲ့ ဒဏ်ရာနေရာမှာ အူကျွံတာ

(၄) ရင်ညွန့်နား/ ၀မ်းဗိုက်အလယ်မှာ အူကျွံတာ အစရှိသဖြင့်ပေါ့။

► ဘာလို့ကျွံလဲဆိုတော့ အဓိက ကတော့

(က) နဂိုတည်းက အူကျဖို့/အူကျွံဖို့ မွေးရာပါလမ်းကြောင်းလေးရှိနေပြီးသားကို ညှစ်မိလို့

(၀မ်းချုပ်လို့ညှစ် ၊ အလေးအပင်မလို့ ညှစ်/ ချောင်းဆိုးလို့ညှစ်/ ဆီးကျိတ်ရှိလို့ ဆီးညှစ်ပေါက်)

(ခ) ၀လို့/ကလေး ခဏခဏမွေးလို့/ အသက်ကြီးလို့ကြွက်သားတွေလျော့ရဲလာတာတွေကြောင့် အူကျွံ/အူကျပါတယ်။

မကျွံအောင် ကြိုတင် ကာကွယ်လို့ရလားဆရာ
ခွဲတဲ့ဒဏ်ရာ နေရာကနေ အူကျွံတာ/ ၀လို့အူကျွံတာတွေမှာတော့ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်လို့ရပါတယ်။ ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲဆိုတော့- ခွဲစိတ်ပြီး ၃လ-၆လ‌ကြာမှ အတွင်းချုပ်ရိုးက ခိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခွဲစိတ်ပြီး ၃လ-၆လအထိ ၀မ်းမချုပ်ပါစေနဲ့။ (ရေများများသောက်၊ အသီးအရွက်များများစား၊လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ) ချောင်းမဆိုးပါစေနဲ့။ ချောင်းဆိုးရင် ဆေးသေချာသောက်ပါ။ ရင်ကြပ်ပန်းနာ/ အဆုတ်ရောင်အဆုတ်ပွရောဂါရှိရင် ရောဂါကို သေချာကုပါ။ အလေးအပင် မ,မရပါ။ -၀လာရင် ဝိတ်ချပါ။ အစားလျော့ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ ဒါဆို ထိုက်သင့်သလောက် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

ကာကွယ်လို့မရတာတွေကျတော့ရော ဆရာ
ကာကွယ်လို့မရတဲ့ အူကျွံ/အူကျတာဖြစ်ဖြစ်၊ ကာကွယ်လို့ရသော်လည်း မလိုက်နာမိလို့ ဖြစ်လာတဲ့ အူကျွံတာ/အူကျတာဖြစ်ဖြစ် စောစောသိရင် စောစောခွဲသင့်ပါတယ်။ အူကျွံ/အူကျတာအတွက် ဟိုးမွေးကင်းစကနေ လူကြီးအထိ ခွဲစိတ်နည်းတစ်ခုကပဲ ကုထုံးအမှန်ပါ။

အူကျွံတာ/အူကျတာက အဆင့်ဆင့်ရှိပါတယ်။

(၁) နည်းနည်းထွက်လာ/ သူ့အလိုလိုပြန်၀င်/ ၀င်လိုက်ထွက်လိုက်ဖြစ်

(၂) ပိုကြီးလာ (ပေါင်ခြံအူကျတာဆို အောက်အထိကျလာ) ၀င်လိုက်ထွက်လိုက်ပဲ

(၃) လက်နဲ့ထည့်မှ ပြန်၀င်

(၄) ပြန်မ၀င်တော့ဘူး

(၅) နာလာမယ် သို့ အူပိတ် ( အန်၊ ဗိုက်တင်း၊ လေမလည်၊ ၀မ်းမသွားတော့ဘူး)

(၆) အူပုပ် သို့ အူပေါက် (နာလာ/အူကျတဲ့နေရာနီလာ/ဖျားလာ)

ဒီအဆင့်တွေမှာ ပြန်မ၀င်တာကစပြီး အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ပြန်မ၀င်တာကို အချိန်မီ မခွဲရင် အူပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ပြီးရင် အူပုပ်/အူပေါက်နိုင်ပါတယ်။

အဲလိုတွေ အူပုပ်/အူပေါက်တွေဖြစ်လာခဲ့ရင် အရေးပေါ်ခွဲရမှာပါ၊ မကောင်းတဲ့အူကို ဖြတ်ပြီးပြန်ဆက်ရတာတွေ အထိကျယ်ပြန့်နိုင်ပါတယ်။

ဘယ်လိုခွဲလို့ရလဲဆရာ ဟို ခုခေတ်စားနေတဲ့အပေါက်ကလေးတွေနဲ့ရော ( keyhole surgery) ခွဲလို့ရလား
ရိုးရိုးခွဲလို့လည်း ရသလို အပေါက်ကလေးတွေနဲ့လည်း ခွဲလို့ရပါတယ်။ စောစောသိလို့ စောစောခွဲရင် ရလဒ်ပိုကောင်းပါတယ်။ လူနာ သက်သာပါတယ်။

ခွဲပြီးရင်ကော ပြန်ဖြစ်နိုင်လားဆရာ
ခွဲပြီးရင်လည်း အပေါ်မှာ ပထမပြောထားတဲ့ အနေအထိုင် ဆင်ခြင်နည်းတွေကို ဂရုစိုက်ရမှာပါ။ ၃လ-၆လ အထိ ၀မ်းမချုပ်စေနဲ့။ ချောင်းမဆိုးစေနဲ့။အလေးအပင်မ,မနဲ့။ ရင်ကြပ်ပန်းနာ အဆုတ်ရောင်အဆုတ်ပွရောဂါရှိရင် သေချာကုပါ။ ဆီးကျိတ်သေချာကုပါ။ ဝိတ်ချပါ။ ကလေးယူမယ်ဆိုလည်း တစ်နှစ်ကျော်မှ ယူရပါမယ်။ အမှန်တော့ မခွဲခင်တည်းကလည်း ဒါတွေသေချာပြင်ဆင်ပြီးခွဲရပါတယ်။ ဒါမှ ခွဲပြီး ပြန်မဖြစ်မှာပါ။ ဒါကြောင့် မပြင်မဆင်ပဲ အရေးပေါ်မခွဲရလေအောင် အေးဆေးသေချာပြင်ဆင်ပြီး စောစောစီးစီး ခွဲလိုက်တာ အကောင်းဆုံးမို့ အူကျွံ/အူကျခဲ့ရင် မပေါ့ဆဘဲ ခွဲစိတ်ဆရာ၀န်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကုသဖို့ အကြံပြုလိုက်ရပါတယ်။

❤️ NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ ❤️

???? တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်

*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***

ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက် တယ်လီကျန်းမာ messenger ကို ဆက်သွယ်ပါ

(https://m.me/telehealthmm)

လှူဒါန်းရန်-https://moh.nugmyanmar.org/donate/

(နေ့စဥ် မနက် ၈ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအထိ)

Ministry of Health,

National Unity Government.

ဆက်စပ်ရာ ကျန်းမာရေးဆောင်းပါးများ

စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် စကားမပြောနိုင်ခြင်း Traumatic Mutism

ငလျင်ကြီးလိုမျိုး အပြင်းအထန် တုန်လှုပ်မှုတွေ ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ကလေးငယ်တွေ စကားမပြောနိုင်တော့တာက တကယ်ဖြစ်တတ်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါပဲဒါကို "စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် စကားမပြောနိုင်ခြင်း (Traumatic Mutism)" လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။အခုကတော့ ငလျင်ပြီးနောက်ဖြစ်တာမို့ "Post-earthquake Mutism " လို့ သတ်မှတ်ပါတယ် ။ ဒီ Topic ဟာ ကျွန်မ...

ကလေးငယ်များနှင့် ငလျင်ကြောက်စိတ်

"ကလေးငယ်များနှင့် ငလျင်ကြောက်စိတ်" စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ငလျင်သတင်းတွေနဲ့ အတူ ကျွန်မတို့ဟာ မိနစ်တိုင်းစက္ကန့်တိုင်းနီးပါး စိတ်မသက်မသာဖြစ်မှုကို ခံစားနေကြရပါတယ်။ ရှင်သန်သူတွေမှာလည်း ရှင်သန်သူအလျောက် ၊ ငလျင်ဒဏ်မခံလိုက်ရပေမယ့် တက်လာတဲ့သတင်းတွေဖတ်ပြီး ကိုယ်သာ အဲ့နေရာမှာဆိုရင်စတဲ့ ကိုယ်ချင်းစာစိတ်တွေကြောင့် ရင်မောနေသူတွေဟာလည်း ဒီနိုင်ငံမှာ လူလာဖြစ်ရတာ ကံဆိုးလှချည်ရဲ့လို့ပင် မငြီးငြူနိုင်တော့လောက်အောင် ဝေဒနာမီးဟာ ကူးစက်မြန်ပါတယ် ။ ပြိုကျသွားတဲ့...

ခက်ခက်ခဲခဲကျော်ဖြတ်ကြရဦးမယ့် Survivor Guilt 

ငလျင်ဘေးအပြီးမှာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေ ခံစားရတတ်တဲ့ survivor guilt ဆိုတာဟာ အလွန်ကိုမှ ပင်ပန်းခက်ခဲလှတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခုပါ။  တကယ်တော့ ငလျင်ကပ်ဘေးရယ်လို့မှ မဟုတ်ပါဘူး ကျွန်မတို့တစ်နိုင်လုံးအတိုင်းအတာနဲ့ကတော့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ၊ စစ်ပွဲတွေ ၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေ စတဲ့ အဖြစ်အပျက်ဆိုးတွေကနေ ရှင်ကျန်ခဲ့ရသူတွေမှာလည်း ဒီ survivor guilt ကို...

ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ မူးဝေခြင်း Earthquake Drunk

ဒီနေ့ဆိုရင် ငလျင်ကြီးပြီး ၅ ရက် မြောက်ပါ။ ၇.၇ အားနဲ့ ငလျင်ကြီးကတော့ လှုပ်လို့ပြီးသွားပေမယ့် ကျွန်မတို့အများစုကတော့ ကိုယ်ရော စိတ်ပါ ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိနေတုန်း ဖြစ်နေကြမှာပါ။ တယ်လီကျန်းမာမှာ ရှိတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကလည်း ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ ကိုယ်ကျန်းမာရေး စိတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေ ကုသ တိုင်ပင်ပေးဖို့...