မီနူး

ရင်သားအဆီကျိတ် “ Fibrocystic Breast” (April 2023)

ရင်သားအဆီကျိတ် (Fibrocystic breast)

Fibrocystic breast ဆိုတာက ကင်ဆာမဟုတ်ဘဲ ရင်သားမှာ အဆီအလုံးအကျိတ်လေးတွေ ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုရင်သားမှာ အလုံးအကျိတ်ဖြစ်တိုင်း ကြောက်စရာတော့မလိုပါဘူး။ Fibrocystic breast အမျိုးအစားဆိုရင် သိပ်စိုးရိမ်စရာမရှိပါဘူး။

အမျိုးသမီးတွေရဲ့တစ်ဝက်လောက်မှာ ဒီ Fibrocystic breast disease ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိတယ်လို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။ အများစုကတော့ ရင်သားမှာ အလုံးအကျိတ်စမ်းမိတာကလွဲပြီး အခြားသောလက္ခဏာတွေတော့ မရှိတတ်ကြပါဘူး။

.

????Fibrocystic breast ဖြစ်တဲ့အခါ ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ တွေ့ရနိုင်သလဲ ?

* ရင်သားဖောင်းလာခြင်း၊ ရောင်လာခြင်း

* ရင်သားများတင်းနေခြင်း

* ကိုင်မိတဲ့အခါနာကျင်ခြင်း

* ရင်သားတစ်သျူး မာလာခြင်း

* ရင်သားတစ်ဘက်ထဲ (သို့မဟုတ်) နှစ်ဘက်လုံးတွင် အလုံးအကျိတ်များစမ်းမိခြင်း…. စတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

???? ဒါ့အပြင် ရင်သားတစ်ဘက်ထဲမှာ တစ်လုံးထက်ပိုတဲ့ အလုံးအကျိတ်တွေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

???? ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲကြောင့် ရာသီမလာခင်မှာ အထက်ဖော်ပြပါ ခံစားရတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေက ပိုဆိုးနိုင်ပါတယ်။

???? Fibrocystic breast မှာဆိုရင် အဆီကျိတ်လေးတွေက ကြီးလာလိုက် သေးသွားလိုက်နဲ့ အရွယ်အစားပြောင်းလဲနိုင်ပြီး ရင်သားတစ်သျှူးတွေကြား နေရာရွေ့လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ခါတလေ အမျှင်တစ်သျှူး (fibrous tissue) တွေ များနေတဲ့အခါမှာတော့ အလုံးက ရွှေ့လို့ မရနိုင်တာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။

???? ချိုင်းအောက်နားမှာလည်း နာကျင်တာမျိုး ခံစားရနိုင်သလို နို့သီးခေါင်းက အညိုရောင် (သို့မဟုတ်) အစိမ်းရောင်အရည်တွေ စိမ့်ထွက်လာတတ်ပါတယ်။ အရည်ကြည် (သို့မဟုတ်) သွေးရောင်အရည်တွေ ထွက်လာရင်တော့ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်တာမို့ ဆရာဝန်နဲ့ချက်ချင်းပြသသင့်ပါတယ်။

..

..

???? Fibrocystic breast ဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ ?

သားဥအိမ်ကနေ ထုတ်တဲ့ဟော်မုန်းပေါ်မူတည်ပြီး ရင်သားမှာ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် Fibrocystic breast ဖြစ်ခြင်းဟာလည်း ဟော်မုန်းနဲ့ဆက်စပ်မှုရှိပါတယ်။

ဒီလိုဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲတွေကြောင့် ရင်သားနာကျင်တာ၊ ရင်သားတင်းတာနဲ့ နာကျင်မှုရှိတဲ့ရင်သားအလုံးအကျိတ်တွေ ဖြစ်လာရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ရင်သားမှာရှိတဲ့ အလုံးလေးတွေနဲ့ ဂလင်းတွေကြီးလာတာ၊ အရည်အိတ်လေးတွေ ဖြစ်လာတာနဲ့ fibrous tissue တွေ များလာတာတွေကြောင့် အဓိကဖြစ်ပါတယ်။

..

..

???? ဘယ်သူတွေမှာ အဖြစ်များလဲ ?

အမျိုးသမီးတိုင်း ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အသက် (၂၀) နဲ့ (၅၀) ကြား အမျိုးသမီးတွေမှာတော့ အဖြစ်အများဆုံးပါ။ သန္ဓေတားဆေးတွေက Fibrocystic breast ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို သက်သာစေနိုင်ပေမယ့် ဟော်မုန်းကုထုံးတွေက ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ သွေးဆုံးပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ရောဂါလက္ခဏာတွေဟာ သက်သာသွားတတ်ပါတယ်။

..

..

???? Fibrocystic breast နဲ့ ကင်ဆာ ဘယ်လိုဆက်စပ်မှုရှိနိုင်လဲ ?

Fibrocystic breast ဖြစ်ခြင်းဟာ ရင်သားကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမများစေနိုင်ပါဘူး။

ဒါပေမယ့် ရင်သားကင်ဆာရော ရင်သားအဆီကျိတ်ရောက ရင်သားမှာ အလုံးအကျိတ်ရှိတာခြင်းတော့ တူပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ရင်သားကို ရိုးရိုးစမ်းသပ်စစ်ဆေးတဲ့အခါနဲ့ ပုံမှန်ဓာတ်မှန်ရိုက်တာမျိုးတွေမှာတော့ အလုံးအကျိတ်လို့ပဲ သိနိုင်၊ ပေါ်နိုင်တာမို့ တစ်ခါတလေ ခွဲခြားရခက်နိုင်ပါတယ်။

..

..

???? ဘယ်လိုစစ်ဆေးကုသမှု ခံယူမလဲ ?

ဆရာဝန်နဲ့ပြသပြီး ရင်သားကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုခံယူတာ၊ ရင်သားအတွက် အထူးဓာတ်မှန်ရိုက်တာတွေဖြစ်တဲ့ mammogram, ultrasound and MRI ရိုက်တာတွေ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အပ်သေးသေးလေးနဲ့ အသားစ (biopsy) ယူပြီး စစ်ဆေးတာမျိုးလည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။

.

Fibrocystic breast အတွက် ထူးထူးခြားခြားကုသမှု ခံယူဖို့တော့မလိုပါဘူး။

ရင်သားနာကျင်ခြင်းအတွက် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးတွေ သောက်နိုင်သလို သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ bra အမျိုးအစားကို ရွေးချယ်ဝတ်တာမျိုးလုပ်လို့ရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အစားအသောက်ပုံစံ ပြောင်းလဲလိုက်တဲ့အခါမှာလည်း ရောဂါလက္ခဏာတွေ သက်သာသွားတတ်ပါတယ်။ ကဖင်းဓာတ်လျှော့တာ၊ အဆီနည်းတာတွေစားတာ၊ fatty acids ဖြည့်စွက်ဆေးတွေ သောက်တာတွေ လုပ်သင့်ပါတယ်။

အမျိုးသမီးတိုင်းဟာ ပုံမှန်ရင်သားစမ်းသပ် စစ်ဆေးတာကို လုပ်သင့်ပါတယ်။

အမေရိကန်နိုင်ငံမှာတော့ အသက် ၅၀ နဲ့ ၇၄ ကြားအမျိုးသမီးတွေဟာ ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် ရင်သားဓာတ်မှန် (mammogram) ရိုက်သင့်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ရင်သားမှာ အလုံးအကျိတ်စမ်းမိတဲ့အခါ၊ ရင်သားအရေပြားမှာ နီတာ၊ ချိုင့်တာမျိုးတွေ့တဲ့အခါ၊ နို့သီးခေါင်းကနေ အရည်ကြည်/ သွေးရောင်အရည်တွေ ထွက်တဲ့အခါနဲ့ နို့သီးခေါင်းထိပ် ချိုင့်ဝင်နေတာ၊ ပြားနေတာမျိုးရှိတဲ့အခါ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသတိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။

Reference: ????

https://www.healthline.com/…/fibrocystic-breast-disease…

❤️ NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ ❤️

???? တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်

*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***

ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ

( နေ့စဥ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )

#nugmoh#telehealth#telemedicine

#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ#Telekyanmar

#FA_breast#fibrocystic_breast

Ministry of Health,

National Unity Government.

Published on: 7 April 2023

Last updated: 7 April 2023

ဆက်စပ်ရာ ကျန်းမာရေးဆောင်းပါးများ

စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် စကားမပြောနိုင်ခြင်း Traumatic Mutism

ငလျင်ကြီးလိုမျိုး အပြင်းအထန် တုန်လှုပ်မှုတွေ ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ကလေးငယ်တွေ စကားမပြောနိုင်တော့တာက တကယ်ဖြစ်တတ်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါပဲဒါကို "စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် စကားမပြောနိုင်ခြင်း (Traumatic Mutism)" လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။အခုကတော့ ငလျင်ပြီးနောက်ဖြစ်တာမို့ "Post-earthquake Mutism " လို့ သတ်မှတ်ပါတယ် ။ ဒီ Topic ဟာ ကျွန်မ...

ကလေးငယ်များနှင့် ငလျင်ကြောက်စိတ်

"ကလေးငယ်များနှင့် ငလျင်ကြောက်စိတ်" စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ငလျင်သတင်းတွေနဲ့ အတူ ကျွန်မတို့ဟာ မိနစ်တိုင်းစက္ကန့်တိုင်းနီးပါး စိတ်မသက်မသာဖြစ်မှုကို ခံစားနေကြရပါတယ်။ ရှင်သန်သူတွေမှာလည်း ရှင်သန်သူအလျောက် ၊ ငလျင်ဒဏ်မခံလိုက်ရပေမယ့် တက်လာတဲ့သတင်းတွေဖတ်ပြီး ကိုယ်သာ အဲ့နေရာမှာဆိုရင်စတဲ့ ကိုယ်ချင်းစာစိတ်တွေကြောင့် ရင်မောနေသူတွေဟာလည်း ဒီနိုင်ငံမှာ လူလာဖြစ်ရတာ ကံဆိုးလှချည်ရဲ့လို့ပင် မငြီးငြူနိုင်တော့လောက်အောင် ဝေဒနာမီးဟာ ကူးစက်မြန်ပါတယ် ။ ပြိုကျသွားတဲ့...

ခက်ခက်ခဲခဲကျော်ဖြတ်ကြရဦးမယ့် Survivor Guilt 

ငလျင်ဘေးအပြီးမှာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေ ခံစားရတတ်တဲ့ survivor guilt ဆိုတာဟာ အလွန်ကိုမှ ပင်ပန်းခက်ခဲလှတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခုပါ။  တကယ်တော့ ငလျင်ကပ်ဘေးရယ်လို့မှ မဟုတ်ပါဘူး ကျွန်မတို့တစ်နိုင်လုံးအတိုင်းအတာနဲ့ကတော့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ၊ စစ်ပွဲတွေ ၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေ စတဲ့ အဖြစ်အပျက်ဆိုးတွေကနေ ရှင်ကျန်ခဲ့ရသူတွေမှာလည်း ဒီ survivor guilt ကို...

ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ မူးဝေခြင်း Earthquake Drunk

ဒီနေ့ဆိုရင် ငလျင်ကြီးပြီး ၅ ရက် မြောက်ပါ။ ၇.၇ အားနဲ့ ငလျင်ကြီးကတော့ လှုပ်လို့ပြီးသွားပေမယ့် ကျွန်မတို့အများစုကတော့ ကိုယ်ရော စိတ်ပါ ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိနေတုန်း ဖြစ်နေကြမှာပါ။ တယ်လီကျန်းမာမှာ ရှိတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကလည်း ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ ကိုယ်ကျန်းမာရေး စိတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေ ကုသ တိုင်ပင်ပေးဖို့...